مطبوعات ایرانی

آرشیو مطبوعات کتابخانه مجلس شورای اسلامی قدمتی به تاسیس مجلس از حدود بیش از صد سال قبل دارد از زمان انتشار روزنامه وقایع اتفاقیه در سال 1267 قمری  روزنامه های بسیاری  جذب این آرشیو شده است. کتابخانه مجلس که از همان قدیم الایام به واسطه مراوداتی که  با نمایندگان مجلس  داشته سبب شده که یکی از
آرشیوهای مطبوعاتی با کیفیت در ایران را تشکیل دهد.

آرشیو مطبوعات کتابخانه مجلس دارای مجموعه ای بسیار غنی و ارزشمند از نشریات ادواری به زبانهای فارسی، عربی، ترکی، اردو، انگلیسی، فرانسوی و ... می باشد. این منابع شامل روزنامه ها، هفته نامه ها، ماهنامه ها، فصلنامه ها، دو فصلنامه ها، سالنامه ها، مشروح مذاکرات مجلس شورای اسلامی، شورای ملی  و سنا، روزنامه رسمی، شب نامه ها و ... است.  

به گفته مدیر این آرشیو، در حال حاضر دانشجویان، پژوهشگران و کارشناسان بسیاری در انجام پژوهش خویش که شامل جنبه های تاریخی، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی است به این منابع رجوع می کنند به عنوان مثال: وقایع یکصد سال اخیر ایران مانند نهضت مشروطیت، ملی شدن صنعت نفت، انقلاب اسلامی ایران، جنگ تحمیلی عراق علیه ایران و دوران دفاع مقدّس جزو موضوعات مهم و پر مراجعه در این خصوص است.

در حال حاضر منابع مخزن شامل 53 هزار جلد می باشد که از این تعداد 30 هزار جلد مجلات فارسی، 16200 جلد روزنامه، 330 جلد مشروح مذاکرات مجلس شورای اسلامی، شورای ملی و سنا، 700 جلد روزنامه های انگلیسی و عربی و منابع دیگر شامل هفته نامه های شهرستانهای مختلف می باشد. این نشریات توسط کارشناسان بخش نشریات فراهم آوری می شود. بخش زیادی از نشریات با پرداخت هزینه و به صورت اشتراک گردآوری می شود و تعداد محدودی نیز به صورت رایگان دریافت می گردد.

همه نشریات موجود در مخزن توسط بخش صحافی و مرمّت تجلید می شود. همچنین   تصویربرداری دیجیتال (اسکن) از نشریات انجام می شود که یکی از کتابخانه های پیشرو در دیجیتال سازی و دسترس پذیری نشریات می باشد. این آرشیو تا کنون بیش از 100 عنوان نشریه قدیمی و نفیس را در قالب دیجیتال به صورت لوح فشرده یا بر روی سایت کتابخانه مجلس دسترس پذیر نموده است.

مراجعان به صورت حضوری و غیر حضوری می توانند از نشریات استفاده کنند.  مراجعان حضوری نشریات مورد نیاز و قابل ارائه را مورد استفاده قرار می دهند و در صورت لزوم تصویر دیجیتال آن را در واحد کاوش و با استفاده از رایانه مشاهده می کنند. مراجعان غیر حضوری نیز با ارسال درخواست مکتوب از طریق پست یا نمابر
پس از بررسی درخواست و طیّ مراحل لازم می توانند تصویر منابع درخواستی را دریافت نمایند.

برنامه های گوناگونی پیش بینی شده است که از جمله آنها: رفخوانی مخزن و تطبیق آن با موجودی اعلامی، انتشار فهرستی روزآمد و جدید از نشریات موجود (چون برخی از کسریهای فهرست قبلی تأمین شده و همچنین پاره ای از اطلاعات آن نیازمند تصحیح است)، وجین منابع بر اساس اصول علمی، افزایش آمار    اسکن نشریات، قابل اسکن نمودن نشریاتی که نیازمند صحافی و مرمت هستند، افزایش فضا از طریق انجام برخی جابجاییها در مخزن، ارائه فایل پی دی اف تصویر نشریات اسکن شده از طریق برنامه جامع کتابخانه، مبادله نشریات با کتابخانه ها و مراکز اطلاع رسانی دیگر. البته اجرای برنامه های مذکور همچون گذشته مستلزم حمایتهای مسئولین و مدیران محترم کتابخانه و کارکنان کوشا و خدوم بخش نشریات و سایر بخشهای کتابخانه است.

مجلس  شورای اسلامی که دارای دو قسمت  یا دو کتابخانه است در یکی از  کتابخانه ها به گردآوری منابع ایرانشناسی پرداخته که همان کتابخانه شماره 2 مجلس است که محققان و نمایندگان مجلس به آن دسترسی دارند. در این آرشیو نشریات زیادی که همه قدیمی و نفیس و حتی برخی منحصر بفرد هستند قرار دارد. در کتابخانه شماره 1 که محل مراجعه بیشتر مراجعان است نیز منابه به تفکیک تهیه می شوند که نشریات سهم عمده ای در این کتابخانه دارد.

در زمینه معرفی نشریات ادواری موجود در این کتابخانه ها این منابع تا کنون تهیه شده است:

مطبوعات ايران: فهرست تحليلي کتابخانه مجلس سنا/ شهين اسفندياري... [و ديگران].- تهران: موسسه تحقيقات و برنامه‌ريزي علمي و آموزشي، ‎۱۳۵۸.

سالنامه‌هاي کتابخانه مجلس شوراي اسلامي (برخي از سالنامه‌هاي موجود در بخش نشريات) از سال ۱۲۵۱ - ‎۱۳۵۷/ گردآورنده جهت اميري.- [تهران]: [کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شوراي اسلامي]، ‎۱۳۸۸.

سال 1389 فهرست مجله‌های فارسی موجود در کتابخانه مجلس تا سال 1386 منتشر شد  .

همچنین جستجوی آن لاین نشریات ادواری در پایگاه کتابخانه مجلس شورای اسلامی به آدرس

http://dlib.ical.ir/faces/search/bibliographic/biblioAdvancedSearch.jspx?_afPfm=-4bfpkt8kl

قابل دسترس است.