روزنامه نگاری فارسی در آفریقا

 

در منابع تاریخی از کشورهای آفریقایی، فقط مصر را به عنوان ناشر مطبوعات فارسی معرفی کرده اند. که شاید دلیل آن نقشی است که در انتقال تمدن اروپایی به جهان اسلام و ایران داشته است و به دلیل تماس مستقیم با جهان غرب از طریق تهاجم نظامی ناپلئون و حضور نظامی انگلیس در آن جا نقش پیشگام دارد(شکوری، 1386: 15). مطبوعات فارسی بسیاری در مصر منتشر شده اند که بررسی آنها نشان می دهد تمام تلاش خود را برای درج اخبار و گزارشهای واقعی از ایران به کار گرفته اند و به همین دلیل ارتباط خوبی با مخاطبان خود برقرار می کردند، به نحوی که ایرانیان در زمان ورود برخی از روزنامه های مصر به کشور برای دریافت آنها به دفاتر پست هجوم می آوردند.

عمده روزنامه های چاپ مصر معتقد بودند که استعمار انگلیس و روس در ایران جز به فکر منافع خود نیستند، بنابراین برای رسیدن به آن، هر خیانت آشکار و پنهانی را انجام می دهند و مقالات بسیار در رسوایی این دول استعمارگر نوشتندکه نمونه آن "مقاله موآنسه رقابت روس و انگلیس در خلیج فارس"است که در اولین شماره نشریه چهره نما به چاپ رسید. کوهستانی نژاد(1386: 227) می نویسد"از نظر مدیران ، نویسندگان، وقایع نگاران و دست اندرکاران مطبوعات مصر ریشه عدم پیشرفت ایران، جهل و نادانی، عدم آشنایی به علوم روز و بی سوادی عموم مردم است"وی مهمترین ویژگی مطبوعات فارسی مصر را ارتباط مستمر با مخاطبین می داند که در اغلب شماره های نشریات سه یا چهار صفحه به چاپ نامه ها، نظرات و دیدگاههای مخاطبین اختصاص می دادند. روزنامه "حکمت"اولین نشریه فارسی چاپ مصر در سال 1310 ق. منتشر شد. از جمله دیگر نشریات فارسی مهم مصر  "پرورش"در سال 1318ق.، "چهره نما"در سال 1322 ق.، "کمال"در سال 1323 ق. ، "ثریا"در سال 1336 ق.، "رستاخیز"در سال 1342 ق.، "سودمند"در سال 1305 ش. و "عصر پهلوی"در سال 1308 ش. می باشد.