کتابخانه وزیری یزد در سال 1334 تاسیس و در سال 1348 با بیش از 21 هزار جلد منابع چاپی وخطی ارزشمند وقف آستان قدس رضوی شده است. این کتابخانه پس از انقلاب اسلامی با عنایات خاصه حضرت رضا(ع) به توسعه چند برابری رسیده است.

وقف مطبوعات در این کتابخانه نیز قدمتی همپای کتابخانه دارد و روز به روز رشد یافته است. وجود بیش از 800 عنوان نشریه قدیمی و جدید آن را به مرکزی مهم برای استفاده محققان تبدیل کرده است به نحوی که به گفته محققان استان یزد هم اکنون از حیث کمیت و کیفیت، آرشیو مطبوعات این کتابخانه بسیار به کمک پژوهشهای آنها آمده است. تورق نشریات کتابخانه وزیری، جراید منحصر به فردی را در بین آنها به رخ می کشد، برای نمونه نشریات قبل از انقلاب اسلامی مانند "ناصر" و "ملک" که در شهر یزد منتشر شده اند و برخی شماره های آن در بسیاری از آرشیوهای مهم کشور نایاب است، در این آرشیو برای محققان قابل دسترس می باشد. از نشریات دوره قاجار که در این کتابخانه موجود است می توان به روزنامه های "حبل المتین کلکته" و "حبل المتین تهران"، "نوبهار مشهد" و "کاوه آلمان" اشاره کرد.

نشریه منحصر به فردی که بسیاری از نسخه های آن در آرشیو های کشور نیست، روزنامه "کانون شعرا" است که به مدیریت حسین مطیعی در دهه 20 منتشر شده است و 45 شماره اول آن در این کتابخانه موجود است.

از دیگر نشریات نفیس موجود در کتابخانه وزیری یزد، دوره کامل مجله های گوهر، هنر و مردم، یغما، یادگار، ارمغان، بررسیهای تاریخی، درسهایی از مکتب اسلام، هنر و معماری، انجمن ادبی صائب و چندین مجله دیگر است که در عصر پهلوی منتشر شده اند و از منابع مهم ادبی و تاریخی ایران محسوب می گردند. همچنین دوره کامل مجله فرهنگ ایران زمین(30شماره) که در کمتر آرشیوی به طور کامل در دسترس است ، توسط مرحوم ایرج افشار به آرشیو کتابخانه اهدا شده و محققان می توانند برای اطلاع از آداب و رسوم و تاریخ ایران از این گنجینه علمی استفاده نمایند، سالنامه های فرهنگ یزد، پارس، دنیا، نوردانش و اطلاعات سالانه از مهمترین سالنامه های موجود در کتابخانه وزیری می باشد.

قدیمی ترین نشریه موجود در آرشیو کتابخانه وزیری یزد روزنامه "حبل المتین کلکته" می باشد. از این نشریه نسخه اصلی سال اول به صورت چاپ سنگی مربوط به 1311 قمری موجود است.روزنامه حبل المتین به همت سید جلال الدین حسینی کاشانی مشهور به موید الاسلام در شهر کلکته هندوستان به مدت 40سال منتشر شده است و از نشریات مهم دوره قاجار و عصر مشروطه است که نسخه های آن اغلب به صورت قاچاق وارد ایران می شده و توزیع می گردید و خوانندگان فراوان داشته است.

کتابخانه علاوه بر نشریاتی که ذکر آن رفت، روزنامه و مجلات مهم دیگری نیز دارد که برای پاسخگویی به محققان آرشیو شده است. آرشیو دوره نسبتاً کامل 2 روزنامه با سابقه کشور به نام های "اطلاعات" و "کیهان" با بیش از نیم قرن فعالیت مطبوعاتی و همچنین آرشیو روزنامه های رسالت، جام جم و ملک یزد از جمله فعالیتهای کتابخانه در طول دوره خدمت تاکنون بوده است.

سیاست فراهم آوری نشریات این کتابخانه بر مبنای وقف و اهداء بنا شده است و بسیاری از نشریات قدیم و جدید هستند که به همت فرهیختگان دیار یزد به کتابخانه سپرده شده اند تا کام تشنه محققان از آن ها سیراب شود. هم اکنون نیز بالغ بر 70 عنوان روزنامه و مجله علمی- پژوهشی برای استفاده علا قه مندان به تحقیق و پژوهش در کتابخانه در حال تهیه است.

 

منابع:

این متن در طی بازدید سال 92 نگارنده از کتابخانه وزیری یزد تهیه شده است.