مطبوعات ایرانی

نخستین جشنواره مطبوعات فرامرزی از 27 تا 29 اردیبهشت 1394 در شهر ایلام برگزار شد. در این جشنوار که به منظور تقویت روابط فرهنگی بین استان های مرزی ایران و عراق برگزار شد، 11 استان مشارکت داشتند.

از ایران استان های ایلام، آذربایجان غربی، کردستان، کرمانشاه و خوزستان و از کشور عراق استان های اربیل، سلیمانیه، حلبچه، دیالی، واسط، میسان و بصره شرکت کرده بودند. مرز مشترک، چالش‌ها، تهدیدها و فرصت‌های پیش رو، راه‌ها و موانع توسعه و امنیت پایدار منطقه، راه‌های تقویت همگرایی استان‌های منطقه و گسترش بیش از پیش مبادلات بر پایه اشتراکات تاریخی، فرهنگی و مدنی، راه‌ها و موانع توسعه اقتصادی منطقه با عطف توجه به فرصت‌ها و تهدیدهای مرز مشترک و ظرفیت مناطق آزاد تجاری، مسئله تروریسم در منطقه، عوامل، چالش‌ها، پیامدها و راه‌های مقابله با آن، خشونت و افراط‌گرایی در منطقه، عوامل، چالش‌ها و راهکارها و مسئله محیط‌زیست و بحران‌های پیش رو (آب، جنگل‌ها، ریزگردها) عوامل، چالش‌ها و راهکارها ازجمله محورهای این جشنواره بود.

در روز اول استانداران ایلام، واسط و حلبچه و رئیس دانشگاه ایلام در سخنرانی های خود بر تقویت روابط و بهبود اوضاع اجتماعی و سیاسی و رفع مشکلات استان های مرزی با همت و همراهی یکدیگر تاکید کردند. استاندار واسط عراق گفت: جشنواره فرامرزی مطبوعات، فرصتی مناسب برای هم افزایی و نزدیک شدن اشتراک های فرهنگ بین مردمان 2 کشور ایران و عراق است. .

پروفسور کردوانی پدر کویرشناسی ایران به نقش رسانه در تبیین مشکلات زیست محیطی پرداخت. وی ریزگردها را ناشی از عوامل مختلفی دانست که مطبوعات موظفند در تحلیل های کارشناسی به صورت مرتب آن را پیگیری و مورد بحث قرار دهند تا مسئولین مجاب شوند همت عالی در رفع آن داشته باشند و البته نقش مردم نیز در این مسائل نباید نادیده گرفته شود. جنگل کاری راهکار مناسبی برای مقابله با پدیده ریزگردها و بیابان زایی نیست وبرای مقابله با این معضل باید به فکر راهکارهای دیگر افتاد. تأسفانه در سالهای اخیر به دلایل گوناگون سطح آبهای زیرزمینی در ایران به شدت پایین رفته است و جنگل کاری لازمه آن وجود آب در لایه های نزدیک به سطح زمین است.یکی از بهترین راهکارها برای مهار ریزگردها پوشاندن کانونهای تولید ریزگردها با شن و ریگهای درشت است که در مسیرهای رودخانه های مختلف که در آنسوی و اینسوی مرزهای ایران و عراق وجود دارند موجود است.

کردوانی ادامه داد: رسانه ها در دنیای امروز بسیار مهم هستند و بدون شک می توانند بر روی بسیاری از مسائل تأثیرگزار باشند. وی افزود: بسیار جای خوشحالی است که رسانه های استانهایی از ایران و عراق در کنار هم نشسته اند و با هم هم فکری می کنند.

روز دوم به نشست تخصصی نقش رسانه ها در همگرایی منطقه ایی با حضور اساتید این حوزه (دکتر قانعی راد و دکتر خانیکی) گذشت. دکتر هادی خانیکی تاکید داشت: وظیفه‌ی رسانه این است که به این سوال پاسخ دهد که چه کنیم تا گفت‌وگو کنیم و بر سر چه مسائلی گفت‌وگو کنیم؟ وی ادامه داد: رسالت رسانه محلی این است که چگونه همسایگی در جهان‌ چند فرهنگی را دامن بزنند و چگونه رنگین کمان های مذهبی و اجتماعی شکل بگیرد یعنی در عین تفاوت با هم زندگی کنند. مسئول انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات کم کردن خشونت را از زبان و ذهن از دیگر وظایف رسانه‌ها دانست و تصریح کرد: کمک کردن به خشونت زایی، بازتولید فرهنگ و بالا بردن اعتماد ، نقش‌آفرینی در برابر مسائل مبتلا به مانند محیط زیست ، سلامت، سرمایه اجتماعی از جمله وظایف رسانه‌ها است.

خانیکی ادامه داد: در عالم ارتباطات هیچ چیزی از بین نمی‌رود گسترش شبکه‌های اجتماعی نمی‌تواند به نابودی کتاب یا مطبوعات بینجامد فقط شکل آن را تغییر می‌دهد. اگر غیر از این است ضعف از ما است که نتوانسته‌ایم در قبال تولید کتاب و مطبوعات تحول و روزآمدی را مورد توجه قرار دهیم.

دکتر قانعی راد رییس انجمن جامعه‌شناسی ایران با تاکید بر اینکه امروز رسانه‌ نقش نزدیک کردن آدم‌ها به همدیگر را بازی می‌کند و با توجه به ابزارهایی که ممکن است در خدمت خشونت و شمشیر قرار گیرد، تصریح کرد: گروه‌های تکفیری و داعش از پیشرفته‌ترین ابزارهای تکنولوژی اطلاعات استفاده می‌کند، مجله الکترونیکی، سایت، صفحه فیس بوک و توئیتر دارد و از انواع شبکه‌های اجتماعی در مسیر باطل خود بهره می‌گیرد.

وی ادامه داد اگر نتوانیم تنوع اجتماعی را به کمک رسانه و مطبوعات مدنی کنیم استعمار و استکبار بدون نیاز به هیچ سلاح، برنامه‌ریزی و هزینه‌ای از نقش دینامیتی این تنوع‌ها بهره‌مند خواهد شد.

در مراسم اختتامیه حسین انتظامی معاون امور مطبوعاتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در سخنان کوتاهی از ابتکار برگزاری این جشنواره برای نخستین بار به سبب نزدیکی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و جمهوری عراق و نیز کمک به تقویت پیوندهای رسانه ای دو کشور قدردانی کرد. وی ادامه داد  نظیر این ابتکار جالب که جای قدردانی دارد باید در دیگر استان های مرزی جمهوری اسلامی ایران نیز اجرا شود. وی افزود: ابتکار برگزاری این جشنواره به توسعه ارتباطات میان دو کشور کمک می کند و باید به الگویی برای دیگر دیگر استان ها مرزی با کشورهای همسایه تبدیل شود.

در پایان برگزیدگان جشنواره فرامرزی مطبوعات جوایز خود را دریافت کردند. در این جشنوراه در مجموع از 40 خبرنگار و فعال رسانه‌ای در دو کشور ایران و عراق تجلیل شد. پنج نر از این افراد را فعالان رسانه‌ای از کشور عراق تشکیل دادند و 39 نفر نیز از جمهوری اسلامی مورد تقدیر و تجلیل قرار رگفتند.

از بخش های جنبی جشنواره برگزاری نمایشگاه مطبوعات و گردشگری در ارتباط با موضوعات جشنواره بود که غرفه هایی از ایلام، آذربایجان غربی، کرمانشاه، کردستان و خوزستان نشریات در حال انتشارشان را به نمایش گذاشته بودند. از کشور عراق یک غرفه به نمایش نشریات قدیمی و جدید منتشر شده در این کشور اختصاص یافته بود و دانشگاه های ایلام و علوم پزشکی ایلام نیز آخرین انتشارات شان را به معرض دید بازدید کنندگان گذاشته بودند. کتابخانه آستان قدس رضوی در ارتباط با موضوع نمایشگاه یعنی مطبوعات فرامرزی و مطبوعات استان های غربی کشور و مطبوعات عراق، تصویر و اطلاعات نشریات قدیمی و تاریخی  این مناطق را ارائه کرده بود. سازمان میراث فرهنگی ایلام با ارائه صنایع دستی این استان شامل گلیم ها و قالی های محلی شرکت داشت. عکسهای گرفته شده از طبیعت توسط عکاسان ایلامی از دیگر بخشهای جنبی نمایشگاه بود.

بازدید پروفسور کردوانی، استانداران ایران و عراقی، رئیس دانشگاه ایلام، مدیران خانه مطبوعات استان های غربی، کاردار سفارت ایران در عراق و بسیاری از دانشجویان و مدیران نشریات از نمایشگاه از نکته های قابل تامل بود هر چند که با توجه به حضور دکتر انتظامی معاون مطبوعاتی وزارت ارشاد، دکتر خانیکی استاد ارتباطات، دکتر قانعی راد استاد جامعه شناسی و بسیاری دیگر از صاحب منصبان ایلام و سایر شهرها در جشنواره فرامرزی مطبوعات، فرصت و هماهنگی حضور آنها در نمایشگاه میسر نشد و این از نقاط ضعف این جشنواره است چرا که محل برگزاری نمایشگاه از محل برگزاری نشست ها و سخنرانی ها تفکیک و فصله دار بود و به این دلیل حضور برخی چهره ها در محل نمایشگاه میسر نمی شد.

از برنامه های گردشگری مهمانان شرکت کننده در مراسم حضور در منطقه ییلاقی و بسیار سرسبز میشخاص ایلام و همچنین حضور در تفرجگاه ييلاقي خوران در منطقه ایوان بود.