روزنامه ايران باستان، در تهران به مديري سيف آزاد تاسيس و شماره اول آن روز شنبه اول بهمن ماه 1311 هـ.ش منتشر شد. ايران باستان روزنامه اي بوده؛ سياسي، اقتصادي؛ مصور و مرام و مسلک آن چنان که در عنوان هر شماره ذکر گرديده "شناسانيدن ايران امروز به خارجه و ايرانياني که در خارج زندگي مي کنند خصوصا پارسيان مقيم هندوستان، راهنمايي هاي تجارتي و صنعتي به ايشان، معرفي پارسيان مقيم هند، علاقه مندي ايشان به ايران و ايرانيان" علاوه بر اين سيف آزاد روزنامه خود را طرفدار شاهنشاهي و عظمت ايران باستان دانسته است.

شماره اول روزنامه ايران باستان در هفت صفحه به قطع بزرگ با تصاوير متعدد به چاپ رسيده، ظاهراً شماره اول روزنامه در مدت زمان اندکي به پايان رسيده و مدير آن مجبور شده است براي بار دوم در پنج هزار نسخه آن را تجديد چاپ نمايد.

محل اداره روزنامه ايران باستان در خيابان لاله زار تهران، کانون ايران باستان واقع و بهاي آبونمان آن به اين شرح اعلام شده است: اشتراک ساليانه در تهران 50 ريال و در خارج از کشور 5 دلار، شش ماهه نصف قيمت و تک شماره دهشاهي. لازم به ذکر است پس از چند نوبت انتشار، با توجه به استقبال مردم از آن، قيمت آبونمان افزايش يافته است.

به طور کلي مي توان گفت روزنامه ايران باستان، روزنامه اي بوده هفتگي و هر هفته با کاغذي نفيس و طبعي مرغوب چاپ مي شده است. گراور هاي آن مربوط به پيشرفت هاي بود که آلمان نازي تحت لواي هيتلر در شئون مختلف علمي و صنعتي به دست مي آورد. اين نوع نگرش به آلمان و نيز تقليد از سبک انتشار روزنامه در آلمان بي شک محصول اقامت سيف آزاد، مدير روزنامه در آلمان بوده است. وي همواره سعي داشت روزنامه ايران باستان، مانند يکي از روزنامه هاي کشور آلمان به چاپ برسد. از همين روي قسمت عمده اي کليشه هاي روزنامه که عمدتا مربوط به پيشرفت هاي آلمان مي شد، مستقيما از کشور آلمان به ايران فرستاده شده و در روزنامه ايران باستان به چاپ مي رسيد.‏

سیف آزاد به واسطه فعالیتهایش به نفع آلمان بارها مورد تعقیب انگلیسیها قرار گرفت و مدتی نیز درهند تحت نظر و محصور بوده است و اور را در اسناد بسیاری متهم به فعالیت بر علیه انگلیس نموده اند.

سیف آزاد علاوه بر "نشریه ایران باستان" که در تهران منتشر کرد، نشریه "صنایع آلمان و شرق"، "ایران نو مصور"، "راهنمای بانوان" و "آزادی شرق" را در برلین آلمان چاپ کرده است.

بی شک روزنامه ایران باستان یکی از روزنامه های مرغوب و نفیس تا پهلوی اول و حتی تا سالیان پس از آن به لحاظ نوع کاغذ، چاپ و تصاویر است. اینکه سیف آزاد چگونه هزینه چاپ روزنامه ای با این گرآورهای زیبا را تهیه می کرده، حرف و حدیث بسیار دارد. از نمونه اسنادی که بعدها انگلیسیها منتشر کردند، پشتوانه سیف آزاد را در انتشار نشریات باکیفیت، پادشاه سابق افغانستان دانسته اند. روزنامه شرق در تاریخ 3 آبان 1393 می نویسد:  "  در گزارش امنيتي ديگري درباره سيف آزاد به تاريخ چهارم اکتبر 1921 عنوان شده که او فردي باهوش و تواناست که با وجود اعتقادش به آيين تشيع، پول انتشار نشرياتش را از امير عبدالرحمان خان، پادشاه سابق افغانستان دريافت مي کند."

روزنامه ايران باستان به مدت سه سال يعني تا اسفند سال 1314   منتشر شده پس از آن تعطيل و سيف آزاد، مدير روزنامه، مجددا به اروپا مسافرت نموده و پس از شهريور 1320 و سقوط رضا شاه به ايران بازگشته است.

سيف آزاد پس از بازگشت به ايران، مجددا در سال 1326 هـ.ش روزنامه ايران باستان را تقريبا به همان سبک و سياق سابق منتشر ساخت. مندرجات روزنامه ايران باستان عبارت است از يک قسمت شرح هايي که زير عکس هاي متعدد چاپ شده در روزنامه نوشته شده و بقيه مطالب هم از دو قسمت ترجمه و مقالات مختلف تشکيل شده است. ترجمه ها مربوط به تاليفات مولفين اروپايي و ترجمه آنها اغلب به دست وحيد مازندراني انجام گرفته است. مقالات روزنامه ايران باستان نيز اغلب به قلم اشخاص مختلف و مربوط به موضوعات اجتماعي، ورزشي و غيره مي باشد. علاوه بر اين رسالاتي نيز در روزنامه ايران باستان به چاپ رسيده که از جمله آنها مي توان به "سرگذشت بوک واشنگتن" به قلم ميرزا محمد خان بهادر، "عشق صحرا" اثر عطا الله شهاب پور. همچنين از ترجمه هاي که در اين روزنامه به چاپ رسيده؛ "تاريخ يونان" تاليف ه . آ . گربر، ترجمه هدايت الله حکيم الهي فريدني و نيز آثار تولستوي، قابل ذکر مي باشند. ‏با آنکه روزنامه ای نفیس و مرغوب است بر خلاف برخی روزنامه های دیگر کمتر از اعلان و آگهی در روزنامه استفاده کرده است.

 

منابع:

تاریخ جراید و مجلات ایران/ محمد صدر هاشمی.- اصفهان: کمال 1364 جلد اول ص330- 333

روزنامه ایران با ستان به قلم سميرا افراسيابي؛ چاپ شده در روزنامه رسالت 31 فروردین 1390

پرونده «عبدالرحمان سيف آزاد» نگاهي به اسناد امنيتي تازه آزادشده مربوط به ايرانيان در آرشيوملي بريتانيا به قلم مجید تفرشی؛ چاپ شده در روزنامه شرق 8 آبان 1393